Cellist ARNE DEFORCE

Artist in residence at Concertgebouw Brugge 2003-2004

6 concerts over a period of 18 months

The Concertgebouw of Burges, Flanders' leading new arts center, aims to offer performers more than a stage. It wants to provide a musical breeding ground where they can fully develop their creative talents in ideal circumstances. In this way we want restore the rightful meaning of the word 'residence'.

After a splendid career in several ensembles, the cellist Arne Deforce has decided to go solo. He is fascinated with contemporary music and is well on his way to becoming an international reference. Prominent composers are writing new pieces of music for his exceptional talent. The Concertgebouw has asked Arne Deforce to present various aspects of the rich and often unknown world of contemporary cello music, in solo performances, accompanied by video images, with an ensemble or with orchestra. As a solo performer in residence, he will determine his own path over a period of 18 months.

Het Concertgebouw wil niet alleen een plaats voor uitvoerders zijn, maar ook een muzikale broedplaats waar in ideale omstandigheden gecreëerd kan worden. Op die manier willen we het begrip 'residentie' weer de inhoud geven dat het verdient. Het Concertgebouw vroeg Arne Deforce diverse facetten uit de rijke en vaak onbekende wereld van de hedendaagse cellomuziek te presenteren: solo, met video, met ensemble of met orkest. Als solist in residentie kiest hij over een periode van circa achttien maanden zelf zijn traject. In verrassende programma's brengt Deforce telkens andere cello's ten gehore. Kassieke solo-cello solo, orkest-cello, piano-cello, video-cello, minimal-cello, multi-cello, electrische cello, tot en met de imaginaire 100 meter grote hyper-cello van de New-Yorkse componist David Lang.  Een reis doorheen het zeer gevarieerde, soms bizarre en vooral bijzonder expressieve landschap van de twintigste eeuw.  Stillistisch staat een brede waaier van verschillende en uiteenlopende esthetica's op het menu. Een lust voor avontuurlijke oren.

>> Residency

Zaterdag 3 april 2004 - 20.00 Kamermuziekzaal
Arne Deforce / Recital

Griek Iannis Xenakis componeerde twee van de meest uitdagende werken uit het cellorepertoire: Nomos Alpha (1966) en Kottos (1977). Hij benadert de cello hier op een radicaal nieuwe manier: niet als 19de-eeuws melancholisch melodie-instrument, maar wel als geavanceerde klankbron die bespeeld wordt met een haast atletische virtuositeit. In diezelfde lijn ligt ook het werk van de Schotse componist James Dillon en de Italiaan Franco Donatoni. Ook zij streven naar een authentieke klankbeleving, maar dan wel van de 'lyrische' cello. De primitieve oerkracht die spreekt uit de muziek verraadt een folkloristische, bijna rituele achtergrond.
Daartegenover staat de introverte muziek van de Brit Jonathan Harvey en de zonderlinge Italiaan Giacinto Scelsi. Op de grens tussen kunst en mystiek zoeken zij naar het wezen van klank als kosmische energie. Beiden halen ze hun inspiratie uit de Tibetaanse zen. Muziek als oersymbool van wat Scelsi 'verloren imaginaire klanklandschappen' noemt.

Iannis Xenakis, Kottos
Iannis Xenakis, Nomos Alpha
James Dillon, Eos
Jonathan Harvey, Curve with Plateaux
Franco Donatoni, Lame
Giacinto Scelsi, Yggur

Zaterdag 20 november 2004 - 11.00 - 14.00 - 20.00 Concertzaal

Cellomarathon

Gedurende twee jaar bracht Arne Deforce in het Concertgebouw telkens ‘andere' cello's ten gehore. Als apotheose van deze residentie staat 20 november helemaal in het teken van onze huiscellist. Het wordt een ware odyssee doorheen het zeer gevarieerde, soms bizarre en vooral expressieve landschap van de twintigste-eeuwse cellomuziek.
Op het programma staan concerten met werken voor cellosolo, cello met piano en cello met elektronica, naast video-installaties en een lezing. Een brede waaier van uiteenlopende muziekstijlen komt aan bod: werk van S. Verstockt, R. Barrett, G. Steincke, J. Harvey, B.A. Zimmermann, W. Rihm, K. Saariaho, A. Lucier, J. Cage, A. Webern, L. Dallapicolla, L. Berio, waarvan sommige nooit eerder in België te horen waren.
Samen met enkele gastcomponisten stippelt Arne Deforce een parcours uit doorheen de verschillende zalen van het Concertgebouw, met als climax de wereldcreatie van een nieuwe compositie in een mixed-mediaconcert in de Concertzaal.

Arne Deforce, cello
Yutaka Oya
Richard Barrett
CRFMW

Zaterdag 11 januari 2003 - 20.00 - Concertzaal

Pole concert & Party!

Arne Deforce, 'cellotronic' & short wave radio / Eavesdropper, electronics & short wave radio) / CRFMW electronics / Visual Kitchen Video's

Stockhausens 'Pole' voor twee instrumentisten is een ongelooflijk rijk klankavontuur. Ernaar luisteren lijkt op het aanzitten aan een diner met de meest fantastische gerechten, specerijen uit alle uithoeken van de wereld en exotisch fruit in allerlei geuren en kleuren. Het gebruik van een kortegolfradio was voor Stockhausen een middel om de buitenwereld te integreren in deze compositie en op die manier een onbepaald element toe te voegen aan de muziek. Voor 'Solo' dient de uitvoerder zelf een partituur samen te stellen uit een reeks muzikale evenementen. Dit materiaal wordt dan - in real time - onderworpen aan een complexe behandeling van delay en feedback.
Arne Deforce en Yves De Mey bundelen hun krachten voor een hedendaagse uitvoering. Dertig jaar na compositiedatum staat de technologie al veel verder dan Stockhausen toen had kunnen vermoeden. De nieuwe software voor beide uitvoeringen werd speciaal ontwikkeld door het Centre Recherches Formation Musique Wallonie (Patrick Delges en Jean Marc Sullon)  waarmee Arne Deforce regelmatig samenwerkt. In 'Pole' speelt Arne Deforce op de 'cellotronic'. Een speciaal gebouwde elektrische cello die verbonden met een computerprogramma  bizarre radiogeluiden, -geruisen en geluidsgolven produceert.  Met zijn 'radiofone' cello musiceert Deforce met de hedendaags soundscapes van elektronica kunstenaar Eavesdropper.

Zondag 16 maart 2003 - 15.00 - Concertzaal

Orchestre Léonard de Vinci
Oswald Sallaberger, dirigent
Arne Deforce, cello

Concertgebouw Brugge i.s.m. Festival Ars Musica

Twee jaar geleden was de jonge cellist Arne Deforce bij Ars Musica in een fel gesmaakt recital te horen, deze keer treedt hij op met het Orchestre Léonard de Vinci. Het is dus niet verwonderlijk dat de cello in dit concert een vooraanstaande rol toebedeeld kreeg. Von Hinter Dem Schmerz van Richard Barrett is een compositie voor versterkte cello solo. De titel komt uit een gedicht van de Paul Celan, de dichter van de holocaust. Net als Celan onderzoekt Barrett in zijn muziek de mogelijkheden om het onnoembare te zeggen. Een opzet dat Helmut Lachenmann in zijn Notturno grondig uitdiept. Zoals steeds bij deze componist gaat het werk over geluid, geluidproductie (het musiceren) en stilte. In feite tast Lachenmann de mogelijkheden af van een authentieke, niet door de Westerse bourgeoismaatschappij gecorrumpeerde vervaardiging van muziek. Vandaar dat hij de traditionele rollen van het concerto, de solist als held, het orkest als het voetvolk, resoluut omdraait. De cello begeleidt de solisten uit het orkest en neemt de tuttipassages voor zijn rekening. De drie andere orkestwerken geven een contrastrijk antwoord op de fundamentele vraag naar de verhouding stilte -muziek.

Toru Takemitsu, Rain Coming

Richard Barrett, Von Hinter dem Schmerz for amplified cello solo

Thomas Ades, Living Toys

George Benjamin, Three inventions 

Helmut Lachenmann, Notturno for cello and orchestra

VRIJDAG  26 september  2003  - 22.00! - Concertzaal

Minimalisme I: Morton Feldman

Untitled composition for cello and piano 1981 

Patterns in a Chromatic Field

Arne Deforce, cello & visuals / Yutaka Oya, piano / Danny Dhondt visuals

Morton Feldmans composities worden vaak vergeleken met de colorfield-paintings van Mark Rothko.  Van Rothko neemt hij de idee over, de muziek te beschouwen als een oppervlak, zoals een oppervlak van een schilderij. Aan de oppervlakte van de muziek gebeurt er schijnbaar niets, maar eens men binnentreedt in Feldmans etherische klankendroom ervaart men de rijkdom aan subtiele en poëtische klankpatronen. In die zin zijn Feldmans composities te bestempelen als 'tijdelijke muzikale doeken', doeken die hij als het ware bedrukt met muzikale tinten. In de muziek ontstaat een spanning die niet spreekt over emoties of menselijke dramatiek, maar over  ongestoorde klank, stilte en tijd, zoals de stilte voor het vallen van de dauwdruppel... Een uniek geluid in het muzieklandschap, opgebouwd uit zachte tonen, stiltes, repetitieve motieven, discrete klankkleuren en zorgvuldig samengestelde timbres ...  

'Patterns in a Chromatic Field' is ééndelig en duurt 70 minuten.  De twee musici spelen in het halfduister. Op het scherm achter hen worden tijdens de voorstelling 90 grote visuals geprojecteerd.  Abstracte lichtcomposities markeren de structuur van de muziek en spelen in op de ruimtelijke ervaring.  Het horen voegt betekenis toe aan het zien en vice versa.  Contrapunt tussen visuals en klank?  Het kan met Feldman en Deforce!  Voor de gelegenheid beluisteren we Feldmans verstilde klankpatronen in een laatavond voorstelling om 22.00u. Het tijdstip waarop het vitale ritme van de dag overgaat in de meditatieve rust van de nacht.

Woensdag 11 november 2003 - 20.00 - Concertzaal

Minimalisme II: Layered Intensities

music by

PHILL NIBLOCK

LOIS V VIERK / MICHAEL GORDON

Arne Deforce, cello's / Phill Niblock Film en Visuals / CRFMW electronics

Three different generations of composers, and still many things in common, like the city they all live and work in: New York, but most of all the uncompromising intensity that is so characteristic of their music. In no way should this be interpreted as ‘similarity’: each one of them handles an extremely personal musical vocabulary. Composer and filmmaker Phill Niblock (whom Arne commissioned a new from) is by now one of the most renown artists from the 1960’s experimental minimalists, his name stands as synonym for ‘drone music’. Lois V Vierk is the perfect antidote for the ‘lady composer’ concept, her music manages to combine extremely subtle harmonic concepts with high energy structures. And even more energy is to be found in Michael Gordon’s music, firmly rooted in both rock aesthetics and American minimalism.

The program intensifies this aural energy with visuals: multi screen projections of Phill Niblock’s movies of world labour.

PHILL NIBLOCK: Summing (1981) "HARM" for cello 'new work' for arne Deforce (2003)
LOIS V VIERK: Simoom
MICHAEL GORDON: Industry

De hier voorgestelde componisten behoren tot drie verschillende generaties, maar toch hebben ze heel wat met elkaar gemeen: er is de stad waarin ze leven en werken, New York, maar er is vooral de doordringende intensiteit die zo kenmerkend is voor hun muziek. Toch hanteren ze elk een uiterst persoonlijke muzikale taal. Componist en filmmaker Phill Niblock, die van Arne Deforce een opdracht kreeg, behoort tot de bekendste kunstenaars van de experimentele minimalisten uit de jaren 1960. Zijn naam wordt vereenzelvigd met de term 'drone music'.
Lois V Vierk is het volmaakte antidotum voor het concept 'vrouwelijke componist'. Haar muziek slaagt erin heel subtiele harmonische concepten te combineren met energieke uitbarstingen. En nog meer energie is te vinden in Michael Gordons muziek, diep geworteld in zowel de rock als in het Amerikaanse minimalisme.
Het programma intensifieert deze auditieve energie met visuals: multiscreen-projecties van Phill Niblocks 'movies of world labour'.